Lifemed Tıp Merkezi

Endoskopi Hakkında Merak Edilenler


Endoskopi ( Gastroskopi – Kolonoskopi ) Hazırlığı Nasıl Yapılmalıdır?

Hastanın koşullarının uygun olması sonrasında ağızdan başlayarak yemek borusu mide ve duadonuma kadar inceleme işlemi olan  GASTROSKOPİ yapılmadan önce hastaların en az 6-8 saat aç olmaları gerekir. İşlemimiz makattan girilerek rektum – sigmoid kolon – inen kolon –horizontol kolon – çıkan kolon ve çekumun incelenmesi olan  KOLONOSKOPİ ise, hastanın bir gün öncesinden hazırlık yapmış ve bağırsaklarının tamammının temizlenmiş olmasını gerektirir.

Kolonoskopi hazırlığında 4 değişik ilaç kullanılabilir. Merkezimizden randevu alırken bu ilaçların neler olduğu ve nasıl kullanacağınız sizlere anlatılacak ve anlatılanların yazılı olduğu form size verilecektir.

Gastroskopi - Kolonoskopi İşlemi Nasıl Yapılır?

Randevu saatinde merkeze gelen hastaya öncelikle kayıt işlemleri yapılır. Endoskopi hemşiremiz hastayı endoskopi ( gastroskopi - kolonoskopi ) işlemi için hazırlar.

Hastanın hazırlanma esnasında hastanın kullandığı ilaçlar, allerjilerinden geçirdiği ameliyatlara kadar  tüm bilgileri kayıt altına alınır.  Kolonoskopi için kullanılması gereken ilaçların kullanılıp kullanılmadığı sorulur. Hastanın kullandığı hazırlık ilaçları içerisinde lavman varsa ve yapılmaşsa işlem öncesi lavmalar yapılır.

Aşağıda okuyacağınız bilgilerden bazıları hastaların özel durumuna göre değişklik gösterebilir.

Yukarıdaki kontroller yapıldıktan sonra:

Hasta güvenliği için gerekli tüm ekip ve malzemelerin birimde hazır olup olmadığı kontrol edilir.

Hasta işlem odasına alınarak seçmiş olduğu anestezi işlemine göre uyutulmak üzere ön işlemleri gerçekleştirilir. Anestezi için damar yolunuz açılır.

Hasta güvenliği için gerekli tüm ekip ve malzemelerin birimde hazır olup olmadığı kontrol edilir.

  • Hasta işlem odasına alınarak önce hastanın kullandığı hazırlık ilaçları içerisinde lavman varsa ve yapılmaşsa işlem öncesi lavmalar yapılır. Seçmiş olduğu anestezi işlemine göre uyutulmak üzere ön işlemleri gerçekleştirilir. Anestezi için damar yolunuz açılır.
  • Hastaya işlem için kolonoskopi şortu  giydirilip önlük bağlanarak sol kol üzerine yatırılır.
  • Hastanın dişlerinin arasına gastroskopa zarar vermesini engellemek için bir ağızlık verilir.
  • Seçilen anestezi cinsine göre anestezi uygulanır.
  • Doktorunuz tarafından önce Gastroskop dediğimiz cihazla ağzınızdan girilerek yemek borusu – mide – duadonum bölgesi incelenir.
  • Gerek duyulması halinde mideden biyopsi alınır.
  • İşlem süresi yaklaşık 2-3 dakika sürer.
  • Daha sonra hastanın pozisyonu değiştirilerek
  • Doktorunuz tarafından Kolonoskop dediğimiz cihazla makattan girilerek rektum – sigmoid kolon – inen kolon –horizontol kolon – çıkan kolon ve çekum bölgesi incelenir.
  • Gerek duyulması halinde bağırsaktan biyopsi alınır.
  • İşlem süresi yaklaşık 4-5 dakika sürer.
  • Her iki işlemin işlem süresi özel bir durum olmaması koşulu ile genellikle 5 – 10 dakika kadar sürer.
  • Hastanın kendi özel durumu veya bağırsakların tamamının boşalmamış olması durumunda yukarıdaki sürelerimizde uzama olabilir.

Anestezi almadan işlem yaptıran hastalarımızın: İşlem bitiminden 30 dakika sonra raporları ve reçetesi hazırlanır. 30 – 45 dakika içinde raporlarını ve reçetesini alarak merkezimizden ayrılıp  normal hayatına dönerler.

Sedasyon anestezisi seçeneğini seçen hastalarımız: İşlem bitiminden 20-30 dakikada sonra kendine gelir fakat  anestezinin etkisi 1,5 -2 saat sürebilir. Raporlarınız ve video kayıtlarınız işlen bitiminden sonra 30 dakika içinde hazırlanır. İşlemden 1 – 1.5 saat sonra merkezimizden ayrılabilirler. En az 2.5 -3 saat sonra araç kullanabilirler.

Genel anestezi altında yapılan işlemlerde ise hastalarımız 10 – 20 dakika kadar uyur. İşlem bitiminden sonraki 30 dakika içinde raporları ve reçetesi hazırlanır. 30 – 60 dakika içerisinde merkezimizden ayrılabilirler.

Her üç grup hastamızda işlemden yarım saat sonra birşeyler yiyip içebilirler.

Alınan biopsi sonuçları incelenme için  patoloji laboratuarına gönderilir. Sonuçlar geldikden sonra hasta aranarak bilgi verilir. Çıkan sonuca göre ilave ilaçlar yazılabilir.

  • Endoskopi (gastroskopi – kolonoskopi ) yaptırmadan önce bu işlem için uygun olmamız gereklidir.
  • Bu işlemi yaptırmadan önce işlemi yapacak merkezle birlikte aşağıdaki yol izlenmeli ve gerekli tedbirler alınmalıdır.
  • Aspirin – cuomadin gibi kan sulandırıcı ilaçlar kullanıyorsak işlem sırasında biopsi alınması durumunda oluşabilecek kanamanın bize zarar vermemesi için üç ile beş gün öncesinden  bu ilaçların alımını kesmeliyiz.
  • Eğer bu ilaçları kesinlikle kesmeden kullanmamız gerekiyorsa doktorunuzla konuşarak bu ilaçların yerine koldan yapılan muadil ilaçları kullanmalıyız.
  • Kalp ile ilgili bir sorunumuz varsa işlem sırasında size anestezi verileceği için   mutlaka doktorunuza bilgi verin.
  • Böyle bir durumun bulunması halinde öncelikle doktorunuz sizi muayene etmeli.
  • EKG çektirerek anestezi uzmanı ile birlikde durumunuzu değerlendirmeli.
  • İşleme uygun olmanız durumunda randevunuz verilmelidir.
  • Tereddüt durumunda yine işlem öncesinde sizleri kardiyoloji uzmanı ile birlikte değerlendirmek üzere kardiyoloji birimine göndermelidir.
  • Kardiyoloji uzmanının gerekli tetkikleri yaptıktan sonra işleme uygundur veya risk oranlarının belirtildiği raporu ile birlikte anestezi uzmanı ile yeniden değerlendirilerek randevu verilmelidir.
  • Bu inceleme yapılmadan işlem randevusu alarak işlemi yaptırmak veya bu bilgileri saklamak kendimiz için tüm riskleri beraberinde getirmektedir.    

İşlem yaptırmadan önce en önemli soru budur;
Endoskopi merkezlerini ararken randevu almadan önce dikkat edilmesi gerekenler:

Herhangi bir şey alırken mutlaka ödemiş olduğumuz bedelin karşılığını tam olarak almak isteriz.

Endoskopi (gastroskopi – Kolonoskopi ) işlemi bedel ödeyerek sağlığımızı kontrol ettirdiğimiz bir işlemdir.

Buradan çıkacak rapor, alınan biopsiden gelen sonuç, bizlerin belli kararaları almamızı ve buna göre hayatımıza yön vermemizi sağlayacak bir bilgidir.

Yaşanmış zaman yeniden yaşanamadığı gibi kaybedilmiş sağlık da yeniden kazanılamıyor.

Bu gerekçe ile mutlaka doğru bilgi ve doğru belge ile yolumuza devam etmeliyiz.

Endoskopi randevusu alırken telefonda konuşmalar genelde şu sözlerle başlar:

 “Endoskopi yapıyor musunuz? Ne kadara yapıyorsunuz?”

Soruya bu sözle başlayanlar diğerlerine göre ilk 4 aşamadaki güvenlik sorularını atlamış ve yanlış yöne yönlenmişlerdir.

Endoskopi merkezinden fiyat ve randevu almadan önce soracağınız sorular güvenliginizi sağlamalı ve boşuna zaman kaybınızı engellemelidir.

*Dünyada üretilen tüm endoskopi cihazlarının video kaydı verme özelliği mevcuttur. Öyle ise endoskopi merkezini aradığınızda ilk sorunuz:

“İşlemimin video kaydını alabilir miyim?” olmalıdır.

Çünkü mide ve barsakta gezerken tüm bölgelerin görüldüğünü gösteren, görülemediyse neden görülemediğini  belgeleyen bir kanıt gereklidir.

İşlem yaptıran her kesin elinde bir rapor vardır. Raporda polip, polipektomi,divertikül, alınan biopsi,ülser,gastrit gibi yazılar yazar.

Hasta vezneye gittiği zaman polipektomi, biopsi v.b. adı altında kuruma ilave ödemeler yapar.

Hastanın yaptığı ödemeleri ne için yaptığını görmek istemesi veya merkezde yaptırdığı işlemleri başka bir merkezde başka bir doktora gösterme hakkı elbette vardır.

Diğer doktor raporun bir yerinde tereddüte düşerse veya bir bölgeyi daha dikkatli incelemek isterse hasta bir daha mı kolonoskopi yaptırsın? Elbette hayır.

O halde işlem yaptırdığı merkez hastaya sıfır denecek kadar az maliyeti olan bu belgeyi vermelidir. Eğer belge vermiyorsa hasta randevu almadan merkezi bir daha değerlendirmelidir.

*Endoskopi işleminde kullanılan gastroskop – kolonoskop tek kullanımlık cihazlar olmayıp  tüm hastalara aynı cihazlarla bakılmaktadır. Bu cihazlar tek bir hortum gibi görinüp aslında ışık kaynağı – kamera – ve boş kanal olmak üzere üç kanaldır.

İşlem esnasında boş kanaldan girerek biyopsi alınır.

Biyopsi alınırken bir önceki hastada bulaşıcı bir hastalık varsa cihaza bulaşması olası bir şeydir.

Bulaşmayı gözle göremeyeceğimiz için varsa bir sonraki hastaya bulaştırıp bulaştırmadığımızıda bilemeyiz.

O halde cihazların temizlenmesi de büyük bir sorumluluk gerektirir.

Bu temizliği ancak otomatik dezenfeksiyon cihazları ile tam olarak yapabiliriz.

Bir çok merkezde hala bu sistemlere geçilememiş ve leğenlerin içerisinde dezenfektanlarla temizlik yapılmaktadır. Bu temizlik sistemi 120 – 160 cm uzunluğunda olan gastroskop ve kolonoskopu temizleme özelliğine sahip değildir.

Ayrıca bu cihazlarda dezenfektanların değişim zamanı önemli bir kriter olup asla atlanılmamalıdır.

O halde 2. sorumuz;

“Otomatik dezenfeksiyon cihazınız var mı? Görebilir miyim?" olmalı.

*Kurban kestiğimizde veya kesimhanelerde görmüşüzdür; kalın barsaklar incecik bir yapıya sahiptirler. Kolonoskopi ise basitçe bu ince yapıdaki barsaklar içinde manuel olarak kullanılan bükülebilir bir aletle dolaşmaktır. Yanlış bir hareket barsağın delinmesi yani perfore olması demektir. Çok dikkat ve tecrübe isteyen bir iştir.

O halde soracağımız 3. soru;

“Doktor tecrübeniz ne kadar?" olmalı.

*Bazı merkezlerde tamamında bazı merkezlerde ise isteğe bağlı olarak işlemde anestezi seçeneği vardır.

Endoskopi ( gastroskopi – kolonoskopi) işlemleri pozisyonları ve diğer etkenleri ile genellikle korkulan – sevilmeyen- unutulmak ve yaptırılmak istemeyen bir işlemdir.

Özellikle kolonoskopi işleminde bazı bölgelerin görülmesi için hava verilmesi hoşlanılacak veya dayanılacak bir işlem değildir. Bu gerekçe ile anestezi altında yapılması daha doğrudur. Burada önemli olan konu ise anestezinin kim tarafından verileceğidir. Bir çok merkezde anestezi teknisyen ve hemşire tarafından verilmektedir.

O gerekçe ile 4. soru:

“Anesteziyi anestezi uzmanı mı veriyor ?" olmalı. 

Aklınızdaki sorulara yanıt veren bu cevaplar sayesinde artık gönül rahatlığı ile randevu alabilirsiniz.

Anestezi işlem bilgisi:

Hiç anestezi vermeden, Sedasyon amaçlı anestezi ve Genel anestezi ile olmak üzere üç şekilde yapılır.

  1. Hiç anestezi vermeden;

Hiç anestezi adındanda belli olduğu gibi hiç anestezi vermeden yapılır.Sadece uyuşukluk oluşturmak amacıyla boğazına sprey sıkılır. Hasta doktorunun talimatlarına uyarak işlem yapılır. Hasta tüm işlem boyunca kendindedir. Herşeyi görür ve duyar.

       2.Sedasyon amaçlı anestezi;

Sedasyon amaçlı anestezide; Hastanın kolundan anestezik ilaç vermek üzere damar yolu açılır. Hastanın boğazına bir sprey sıkılarak bölge uyuşturulur. Bu işlemde açılan damar yolundan hafif bir anestezi verilir. Anestezi ilacı  endoskopi işlemini yapacak doktor kontrolünde hemşire veya teknisyen tarafından verilir.  Hasta doktorunun talimatlarına uyarak işlem yapılır. Hasta tamamen uyumaz. Yapılan işlemleri hayal meyal hatırlar.

       3. Genel anestezi;

Anestezi işlem ekibinde bulunan anestezi uzmanı eşliğinde verilir. Ekibe ilave olarak anestezi uzmanı da katılır. Hastayı uyutma uyandırma anestezi doktorunun sorumluluğundadır. Anestezi uzmanı tarafından damar yolundan verilen ilaçla hasta tamamen uyur, işlem süresince anestezi uzmanı hasta yanında kalır , işlem sonrasında hasta uyanana kadar  takibine devam eder. Endoskopi işleminin en konforlu halidir. Hasta işlem süresince damar yolunun açılmasından başka yapılan işlemlerin hiçbirini hatırlamaz.